Home / Akcja Inhalacja / Podstawowe rodzaje inhalatorów

Podstawowe rodzaje inhalatorów

Możemy wyróżnić cztery zasadnicze typy inhalatorów, które dostępne są w sprzedaży – ciśnieniowe, proszkowe, pneumatyczne i ultradźwiękowe. Każdy z nich ma swoje specjalistyczne przeznaczenie oraz sposób pracy. Poszukując odpowiedniego urządzenia dla siebie, warto zapoznać się z krótką charakterystyką konkretnych modeli.

Rodzaje inhalatorów

Na pierwszy rzut, przyjrzyjmy się inhalatorom proszkowym (DPI). Lek w tych inhalatorach podawany jest poprzez wykorzystanie siły wdechu samego użytkownika. Może się zatem okazać, że tego typu inhalator nie sprawdzi się w przypadku pacjentów posiadających problem z uzyskaniem odpowiedniego przepływu powietrza (PFI). Dzieci, czy osoby starsze, albo też osoby w okresie zaostrzonego stanu choroby płuc mogą mieć niemałe trudności z przyjęciem leku w tej formie. Inhalatory proszkowe możemy podzielić na jednodawkowe (wymagają przed każdym użyciem włożenia kapsułki z lekiem), jak też na wielodawkowe (pojedyncze dawki rozmieszczone są na specjalnej taśmie, lub w magazynie). [1]

Najstarszym i jednym z najbardziej popularnych inhalatorów są aparaty ciśnieniowe (MDI). Produkty tego typu są niewielkich rozmiarów (kieszonkowe), hermetyczne i stosunkowo tanie. Mechanizm działania jest inny niż w przypadku wyżej opisanych modeli proszkowych. Aerozol powstaje po naciśnięciu zaworka w wyniku gwałtownej dekompresji. W tym wypadku ilość leku jaki dotrze do płuc nie zależy od możliwości oddechowych pacjenta, ale od umiejętnej koordynacji. Konieczna jest synchronizacja uwolnienia dawki leku z wdechem. Dobra technika to tzw. metoda otwartych ust. Wdech powinien być spokojny i maksymalnie głęboki. Jak skomplikowane jest to dla wielu pacjentów pokazują statystyki, wedle których z prawidłową obsługą inhalatorów ciśnieniowych radzi sobie mniej niż 30 procent użytkowników [2].

O ile o pierwszych dwóch inhalatorach zwykło się mówić, że służą pacjentom w sposób doraźny – na przykład w atakach duszności, tak kolejne dwa jakie omówimy zostały stworzone bardziej w celach profilaktycznych, stosuje się je zachowawczo, aby zapobiec ewentualnym atakom. Nazywane są także nebulizatorami. Ta nazwa zarezerwowana jest dla aparatów pneumatycznych.

Model pneumatyczny może być przenośny lub stacjonarny, wyposażony jest w kompresor gazu, zasilanie odbywa się za pomocą prądu z sieci lub baterią. Kompresor połączony jest z pojemnikiem na roztwór leku, czyli nebulizatorem. Im większe jest ciśnienie gazu tym większa wydajność nebulizatora i całej inhalacji. Jedną z najczęściej wymienianych wad inhalatora jest obniżenie temperatury roztworu leku w wyniku nagłego rozprężenia gazu. Dlatego też zaleca się stosowanie termostatu lub przystawki termalnej. Dzięki zastosowaniu takich rozwiązań zamiast temperatury rzędu 10 – 15 stopni, uzyskujemy 28 – 37 stopni, co zapobiega ewentualnym skurczom oskrzeli, czy zaburzeniu równowagi błon śluzowych.[3] Tego typu inhalatory zalecane są przy stosowaniu antybiotyków, mukolityków, glikokortykosteroidów czy też pendamidyn.

Tego typu aparaty powstały dopiero w latach 60 – tych ubiegłego wieku. W przeciwieństwie do wyżej omówionych modeli pneumatycznych, nie oziębiają aerozolu. Cały mechanizm oparty jest o pracę generatora drgań ultradźwiękowych. Produkowany w ten sposób lek ma dużą gęstość, dzięki czemu do dróg oddechowych w krótkim czasie trafia większa dawka leku, niż w przypadku inhalacji pneumatycznej. Inhalatory tego typu nie są jednak pozbawione wad. Ultradźwięki niejako rozkładają niektóre leki, choćby glikokortykosteroidy. Nebulizacja tego typu nie jest również wskazana u noworodków i niemowląt, do 1 roku życia. [3]

O czym warto pamiętać?

Aby prawidłowo dobrać inhalator, dopasowany do wieku, typu schorzenia, czy też rodzaju podawanego leku, najlepiej skonsultować się z lekarzem, lub farmaceutą. Należy pamiętać o odpowiednim używaniu ustnika, oraz maski ustno – nosowej. Warto również wiedzieć, że istnieją specjalistyczne rozwiązania umożliwiające inhalacje u osób przewlekle leżących, które nie mogą korzystać z leczenia w pozycji pionowej. Częstym błędem jest stosowanie leków, których przeznaczeniem nie jest inhalacja a np. wstrzyknięcie (hydrokortyzon). Najważniejsza podczas inhalacji jest prawidłowa technika, która polega na pogłębionym wdechu przez usta, oraz na zatrzymaniu oddechu na moment na jego szczycie, aby zwiększyć efekt przyjęcia leku.

Bibliografia:

1. Lange C., Finlay W.: Liquid atomizing: nebulizing and other methods of producting aerosols. J. Aerosol Med. 2008, 19, 28-35

2. McFadden ER: Improper patient techniques with metered dose inhalers: clinical consequences and solutions to misuse. J Allergy Clin Immunol 1995; 96: 278-283

3. Cichocka-Jarosz E.: Technika i zasady stosowania leków w nebulizacji w leczeniu chorób dolnych dróg oddechowych u dzieci. Medycyna Praktyczna Pediatria 2001, 05